Otomasyon nerede biter, otonomi nerede başlar?

Yazının tamamı

Otomasyon sözcüğü iki farklı şeyi anlatmak için kullanılıyor ve aradaki fark, bir projenin başarısını belirleyecek kadar büyük. Birincisi kural tabanlı otomasyon: "şu olursa bunu yap." İkincisi otonom akış: hedefi verilen, adımları kendi kuran sistem. İkisi rakip değil; farklı problemlerin çözümü.

Kural motoru nerede durur

Kural tabanlı otomasyon, girdi her seferinde aynı biçimde geldiği sürece kusursuz çalışır ve otonom bir sistemden hem ucuz hem hızlıdır. Sorun, gerçek dünyanın girdiyi her seferinde aynı biçimde göndermemesi.

Bu noktada iki seçenek var: yeni bir kural yazmak ya da kararı modele bırakmak. Birinci yol kısa vadede hızlıdır ama kural sayısı arttıkça bakımı imkânsızlaşır — üç yüz kuralı olan bir sistemde hangi kuralın hangi durumu yakaladığını kimse bilmez.

Otonomi ne getirir, ne götürür

Otonom akış, görmediği bir durumda da bir yol bulmaya çalışır. Karşılığında iki şey ister: doğrulama ve sahiplik. Doğrulama olmadan yanlış kararın nerede üretildiği anlaşılmaz; sahiplik olmadan da o kararı kimin geri alacağı belli olmaz.

Ajan ile iş akışı aynı şey değil

Sık karışan iki kavram. İş akışı, adımları önceden belli olan bir zincirdir; her adımda model kullanılabilir ama sıra sabittir. Ajan ise hedefe ulaşmak için adımları kendi planlar, araç çağırır ve ara sonuca göre yön değiştirir.

Ajan daha esnektir ve tam da bu yüzden daha zor denetlenir. Çoğu kurumsal problem aslında iyi tanımlanmış bir iş akışıyla çözülür; ajan, adımların önceden bilinemediği işler için ayrılmalıdır.

Pratikte nasıl görünüyor

Çok kanallı bir gelen kutusunda kural motoru mesajı kanala göre sıraya koyar — bu kısım otomasyondur ve öyle kalmalıdır. Yanıt taslağını hazırlamak, müşterinin ne sorduğunu anlamayı gerektirir; orası otonom katmanın işidir. Gönderme kararı ise insana bırakılır. Üçü bir arada çalıştığında sistem hem hızlı hem denetlenebilir olur.

Özet

Sözlükten: AI ajanı · İnsan-onaylı karar (human-in-the-loop)

← Tüm yazılar